کانیستل – Egg Fruit

نام کانیستل - Egg Fruit
نام علمی Pouteria campechiana
نام‌های دیگر Canistel
خانواده Sapotaceae

گیاه کانیستل یا میوه تخم‌مرغی، یک میوه‌ی کمتر شناخته شده است  که  به ندرت از آن به صورت تجاری استفاده می‌شود.

بوم‌شناسی گیاه کانیستل:

این میوه بومی  مناطق گرمسیری آمریکا می‌باشد و در برخی مناطق هند نیز شناخته شده و خورده می‌شود.

درخت:

کانیستل، یک درخت کوچک و همیشه سبز است که طول آن به حدود ۱۲ تا ۲۰ متر می‌رسد. قطر تنه‌ی آن پس از بلوغ به ۲۵ تا ۶۰ سانتی‌متر خواهد رسید و شاخه‌ها نیز به صورت افقی در کنار تنه‌ی درخت رشد می‌کنند. پوسته‌ی تنه‌ به رنگ قهوه‌ای تیره، دارای شیار‌هایی ریز، ضخامتی برابر با ۴ تا ۵ میلی‌متر و غنی از صمغی سفید رنگ و چسبناک است.

برگ:

برگ‌های این گیاه به صورت مارپیچ در سرشاخه‌ها رشد می‌کنند. شکل برگ‌ها به صورت بیضی ساده، طول آن‌ها از ۶ تا ۲۵ سانتی‌متر و عرضشان حدود ۲/۵ تا ۸ سانتی‌متر می‌باشد. رنگ برگ‌ها سبز براق و درخشان بوده که در انتهای چسبیده به دمبرگ، مخروطی شکل می‌شوند. اندازه‌ی دمبرگ‌ها نیز حدود ۵ تا ۲۵ سانتی‌متر می‌باشد.

گل:

گل‌های خوش عطر کانیستل، زیر برگ‌های پایین شاخه، به صورت انفرادی یا چندتایی می‌رویند که کاسبرگ‌های چرم مانند و پنج پر آن‌ها را در بر می‌گیرند. طول هر دُمگل به ۵ تا ۱۲ میلی‌متر می‌رسد. گل‌های کانیستل شامل ۵ یا ۶ گلبرگ‌ با رنگ سبز مایل به سفید (۱۰ تا ۱۱ میلی‌متر)، ۵ پرچم سفید، تخمدانی پوشیده از موهای بلند و یک کلاله می‌شوند.

میوه:

میوه‌های آن به اندازه‌ی سیب و رنگ آن زرد و نارنجی و بافت گوشت این میوه تا حدودی مثل چوب پنبه و ترد است. ظاهر آن نیز مانند زرده‌ی تخم‌مرغ پخته می‌باشد که هسته‌ی بزرگ آن را می‌پوشاند. (این میوه اغلب یک هسته دارد.)

ارزش غذایی:

بوی میوه‌ی رسیده‌ی این گیاه، نشان از وجود مقداری کاروتن (۲۰۰۰IU/100g) در آن را دارد که منبع ارزشمندی از ویتامین A است. این میوه همچنین منبع خوبی از پروتئین (%۲.۵) و ویتامین (C) (43mg/100g) می‌باشد.

انواع و گونه‌ها:

گونه‌ی اصلی این گیاه، میوه‌ی زیادی نمی‌دهد. گونه‌های مختلفی با میوه‌های تخم‌مرغی، کروی و کشیده از این گیاه شناسایی شده است. گیاهان از بذر گرفته شده از نظر عادت‌ها، شکل، اندازه، تعداد هسته و کیفیت متفاوتند. اگرچه در فلوریدا و برخی مناطق دیگر، نوعی از این گیاه که قابلیت پرورش و تکثیر را دارد نیز شناخته شده است.

کاشت:

گیاه میوه تخم‌مرغی را می‌توان در الگوهای مربع یا مستطیل شکل کاشت. فاصله‌ی پیشنهادی هر نهال، ۶ * ۶ تا ۸ * ۸ متر می‌باشد. اگر سیستم آبیاری مناسب در دسترس باشد، می‌توان در هر فصل و زمان از سال، کاشت نهال را انجام داد؛ اما بهتر است این کار در ابتدای فصل بارندگی انجام شود.

آب و هوا:

میوه تخم‌مرغی متعلق به مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری است و به خوبی در این مناطق رشد می‌کند. بارندگی متوسط و هوای خشک و بدون یخ‌زدگی (بالای صفر درجه) برای کشت گیاه کانیستل ایده‌آل است.

خاک:

گیاه کانیستل سازگاری مناسبی با انواع خاک‌ها دارد؛ از خاک‌های ماسه‌ای سبک گرفته تا خاک‌های رسی سنگین. اما خاک لومی (خاک گلدان غنی از عناصر ارزشمند و با زهکشی مناسب) و خاکی که سرشار از مواد ارگانیک باشد، بهترین بستر برای رشد و کشت این گیاه می‌باشد. این گیاه گاهی حتی در خاک‌های کم عمق آهکی و با مواد مغذی کم که برای دیگر درختان میوه دردسر ساز است نیز رشد می‌کند. این گیاه همچنین می‌تواند تا حدودی کمبود آهن و شوری خاک را تحمل کند.

آبیاری:

در مناطقی که بارندگی به میزان کافی صورت می‌گیرد، نیاز به آبیاری وجود ندارد. اما در مناطق دیگر، با توجه به نوع خاک و میزان بارندگی، باید یک سیستم آبیاری به صرفه را برنامه‌ریزی نمود.

کوددهی:

تحقیقات زیادی در مورد کوددهی به گیاه میوه تخم‌مرغی انجام نشده است؛ اما می‌توان همان مواد مغذی مورد نیاز برای درخت آواکادو را برای این گیاه نیز در نظر گرفت.

هرس:

در مراحل ابتدایی رشد گیاه، نیاز به هرس خفیف تا شکل‌گیری چهارچوب اولیه‌ی گیاه با چند شاخه‌ی قوی می‌باشد. ادامه‌ی این هرس، باعث به وجود آمدن یک درخت متوازن، متقارن و چتر مانند می‌شود. در سال‌های بعد، هرس کردن فقط باید در مورد شاخه‌های بد شکل، ناقص، خشکیده و بیمار انجام شود.

برداشت:

باردهی نهال‌های جوان گیاه کانیستل، ممکن است ۳ تا ۴ سال به طول انجامد. میوه تخم‌مرغی‌ها، هم زمان به بلوغ نمی‌رسند. میوه‌های رسیده و کال هر دو به رنگ‌های زرد و نارنجی می‌باشند؛ اما بافت پوست آن‌ها به هنگام رسیدن، از براق بودن به کدر شدن و تیرگی تغییر می‌کند. هنگامی که میوه‌ها کمی نرم شدند، باید چیده شوند. میوه‌ها باید توسط دست یا دسته‌های مجهز به کیسه‌های پارچه‌ای چیده شوند. پوست میوه‌ها بسیار ظریف و آسیب‌پذیرند و به راحتی در آن‌ها پارگی و شکاف ایجاد می‌شود.

بنابراین باید از میوه‌ها از زمان چیده شدن تا رسیدن به دست مصرف کننده مراقبت کرد. یک درخت بالغ از این گیاه، می‌تواند حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ میوه تولید کند. میوه‌ها پس از برداشت نیز با گذشت زمان خواهند رسید که در دماهای پایین‌تر این فرآیند کندتر صورت می‌گیرد. به کار بردن اتیلن می‌تواند باعث شود میوه‌ها با سرعت بیشتر و به صورت یکنواخت برسند. میوه‌ها می‌توانند با پوست یا پس از پوست کندن مصرف شوند. از میوه تخم‌مرغی می‌توان یک میلک‌شیک خوش‌رنگ و خوش‌طعم تهیه کرد. میوه تخم‌مرغی‌ها، ماندگاری خیلی بالایی ندارند؛ اما می‌توان آن‌ها را در یخچال به مدت چند روز نگهداری کرد.

تکثیر:

روش معمول برای پرورش گیاه کانیستل، تکثیر از طریق بذر (هسته) است. اما توصیه می‌شود که از تکثیر به روش پیوند (Grafting or Budding) استفاده شود. هسته و دانه‌های این گیاه، به سرعت قابلیت زیستی خود را از دست می‌دهند. هسته را پس از استخراج از میوه باید تمیز و در سایه کمی خشک کرد و سپس آن‌ها را در خاکی با زهکشی خوب و دارای کود ارگانیک (با نسبت ۳ به ۱) کاشت. پس از حدود دو هفته، دانه‌ها جوانه می‌زنند. بعد از اینکه جوانه‌ها ۴ – ۵ برگی شدند، آن‌ها را باید به یک گلدان یا کیسه‌ی نهال منتقل کرد. در نهایت پس از ۶ تا ۸ ماه باید آن‌ها را به زمین اصلی منتقل کرد.
از بهترین روش‌ها و تکنیک‌های پیوند زدن برای این گیاه، پیوند جانبی روکش‌دار (Side veneer grafting) یا پیوند وصله‌ای (Chip or Patch budding) می‌باشد که باید روی نهال‌های پایه‌ی قوی و به قطر ۱ سانتی‌متر انجام پذیرد. پیوندک‌ها باید ساقه و چوب نسبتا جوانی داشته باشند، اما نباید زیاد از حد آبدار باشند. هنگامی که نهال‌های پیوندی به اندازه‌ی کافی رشد کردند (حدود ۵۰ سانتی‌متر) و محکم شدند، می‌توان آن‌ها را به محل دائمی خود منتقل کرد.

ترجمه و گردآوری: محمد صادق جواهری

منابع:
– fruitipedia.com – Dr. Chiranjit Parmar
– https://uses.plantnet-project.org/en/Pouteria_campechiana_(PROSEA)

One thought on “کانیستل – Egg Fruit

  1. رامين عطارى says:

    این کارى که روى دانشنامه کردید بسیارعالى وپسنده است. پاینده باشیدوسرافراز🌸🌺

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دریافت کد پیگیری

کاربر محترم:

شما میتوانید با وارد نمودن شماره سفارش در کادر مربوطه کد پیگیری پستی سفارشتان را دریافت نمایید.

سپس کد دریافت شده را در سایت اداره پست وارد نموده و از وضعیت مرسوله باخبر شوید.

آدرس پیگیری مرسوله: http://post.fardinkesht.com

لازم به یادآوریست، پس از تحویل بسته شما به اداره پست، مسئولیت پیگیری مرسوله تا زمان رسیدن به ادرستان، با شماست و از عهده مجموعه فردین کشت خارج می باشد.

چنانچه نهال و نشاء خریداری نموده اید، این بخش برای شما کاربرد نخواهد داشت. زیرا از طریق باربری و تیباکس ارسال میگردند که قابلیت پیگیری الکترونیکی ندارند.

  • ثبت نام
رمزتان را گم کرده اید؟ لطفا ایمیل یا نام کاربری را وارد نمایید، پس از آن ایمیلی حاوی لینک مخصوص تغییر رمز دریافت خواهید نمود.
از اطلاعات شما در این سایت محافظت میگردد.